به‌رنامه‌ی لیستی هاوپه‌یمانی كوردستان بۆ هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی داهاتووی عێراقی فیدڕاڵ كه‌ له‌ 7ی مانگی ئاداری داهاتوودا پڕۆسه‌ی ده‌نگدانی به‌ڕێوه‌ده‌چێت..

• پرسه‌ چاره‌نووسسازه‌كان
لیستی هاوپه‌یمانیی كوردستان تێده‌كۆشێ له‌پێناوی:
یه‌كه‌م: دوای خاك، كه‌ بریتییه‌ له‌ جێبه‌جێكردنی مادده‌ی 140 ی ده‌ستووری عێراق و ده‌بێته‌ زامن بۆ:
1- سڕینه‌وه‌ی یه‌كجاریی پاشماوه‌كانی به‌عه‌ره‌بكردن و راگواستن و ده‌ركردن.
2- گه‌ڕانه‌وه‌ی ناوچه‌ كوردستانییه‌كان به‌ شاری كه‌ركووكیشه‌وه‌ بۆ سه‌ر هه‌رێمی كوردستان، به‌شێوه‌یه‌كی ئاشتییانه‌.

دووه‌م: داوای خاوه‌ندارێتیی سامان، كه‌ بریتییه‌ له‌ جێبه‌جێكردنی مادده‌كانی (111،112،141) ی ده‌ستوور و ده‌بێته‌ زامن بۆ:
1- به‌هره‌مه‌ندبوونی گه‌لی كوردستان له‌ سامان و داهاته‌ سروشتییه‌كانی به‌ نه‌وتیشه‌وه‌.
2- بوژانه‌وه‌ی ژێرخانی ئابووری كوردستان و بنه‌مای  ئێستا و داهاتووی خۆشگوزه‌رانی هاوڵاتیان.

سێیه‌م: داوای شه‌راكه‌ت له‌ ده‌سه‌ڵات و رێكخستنی په‌یوه‌ندی نێوان هه‌رێمی كوردستان و حكومه‌تی فیدراڵ، كه‌ بریتییه‌ له‌ درێژه‌دان به‌ سیاسه‌تی ته‌وافوق و ده‌بێته‌ زامن بۆ:
1- پێكه‌وه‌ژیانی ئاشتییانه‌ی سه‌رجه‌م پێكهاته‌ جیاجیاكانی عێراق.
2- سه‌ركه‌وتنی پرۆسه‌ی سیاسی و دامه‌زراندنی عێراقی دیموكراسی و فره‌یی و فیدراڵ.
3- به‌هره‌مه‌ندبوونی هه‌موو پێكهاته‌كان به‌ مافه‌كانی خۆیان.

• ئاسایش
له‌ بواری ئاسایشدا لیستی هاوپه‌یمانیی كوردستان خه‌بات ده‌كات له‌پێناوی:
1- دابینكردنی ئاسایشی هه‌موو هاوڵاتییان و پاراستنیان له‌ هه‌ر جۆره‌ هه‌ڕه‌شه‌ و مه‌ترسییه‌ك به‌بێ ره‌چاوكردنی ناسنامه‌ی نه‌ته‌وه‌یی و ئیتنی و ئایینی و مه‌زهه‌بییان.
2- به‌رفراوانبوونی گیانی ته‌بایی و ئاشته‌وایی كۆمه‌ڵایه‌تی و پێكه‌وه‌ژیان له‌سه‌ر بنه‌مای رێزگرتن له‌ جیاوازییه‌كان.
3- پاراستنی سه‌روه‌ریی عێراق له‌سه‌ر بنه‌مای رێزگرتن له‌ سه‌روه‌ریی وڵاتانی دراوسێ و ئاشته‌وایی جیهانیی و ده‌ستوه‌رنه‌دان له‌ كاروباری ناوخۆی یه‌كتر.
4- دابینكردنی كه‌ره‌سته‌ و ئامێری هاوچه‌رخ و پێشكه‌وتوو بۆ هێزه‌كانی پۆلیس و پارێزه‌رانی ئاسایشی هاوڵاتیان و  پێشكه‌شكردنی هاوكاری پێویست پێیان و مه‌شق پێكردنی كارمه‌ندانیان.

• ئازادییه‌ بنه‌ڕه‌تییه‌كان
له‌پێناوی چه‌سپاندنی ئازادییه‌ بنه‌ڕه‌تییه‌كانی هاوڵاتییاندا، لیستی هاوپه‌یمانیی كوردستان خه‌بات ده‌كات له‌پێناوی:
1- رێزگرتن له‌ هه‌موو بنه‌ماكانی مافی مرۆڤ و هه‌موو ئه‌و ئازادییانه‌ی له‌ به‌ڵگه‌نامه‌ نێوده‌وڵه‌تییه‌كان و له‌لایه‌ن نه‌ته‌وه‌یه‌كگرتووه‌كانه‌وه‌ په‌سه‌ندكراون.
2- هه‌موو تاك و پێكهاته‌ و گروپێكی كۆمه‌ڵایه‌تی ئازاده‌ له‌ راده‌ربڕین و سه‌لماندنی تایبه‌تمه‌ندییه‌ نه‌ته‌وه‌یی و ئایینی و مه‌زهه‌بییه‌كانی، هه‌روه‌ها ئازاده‌ له‌ په‌یڕه‌ویكردنی ئازادییه‌كانی له‌سه‌ر بنه‌مای پاراستن و پێشێلنه‌كردنی ئازادی و تایبه‌تمه‌ندیی ئه‌وانی دیكه‌.
3- ده‌ستووری هه‌میشه‌یی عێراق ئازادی خۆرێكخستن له‌ حزبدا یان له‌ ساندیكا و رێكخراوه‌كانی كۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نی و خۆپیشاندان و مانگرتن له‌چوارچێوه‌ی یاسادا بۆ هه‌موو تاك و گروپێكی مسۆگه‌ر كردووه‌ و حكومه‌تیش ده‌بێت له‌رێی یاساوه‌ ئه‌م ماف و ئازادییانه‌ بپارێزێ و رووبه‌ڕووی هه‌ر كار و كرده‌وه‌یه‌ك بێته‌وه‌ كه‌ ئه‌م ئازادییانه‌ سنووردار ده‌كات یان پێشێلیان ده‌كات.

• خزمه‌تگوزاریی
یه‌كه‌م: خزمه‌تگوزاریی بنه‌ڕه‌تیی
1- مافی هه‌موو هاوڵاتییه‌كه‌ له‌ خزمه‌ته‌كانی ئاو وئاوه‌ڕۆ و كاره‌با و ڕێگه‌وبان و ته‌ندروستی و ژینگه‌یه‌كی پاكژ به‌هره‌مه‌ند بێت و ئه‌ركی حكومه‌ته‌ ئه‌مانه‌یان بۆ دابین بكات.
2- بره‌ودان به‌ پرۆسه‌ی ئاوه‌دانكردنه‌وه‌ی گونده‌كان و بایه‌خدان به‌ ئاستی ژیان و گوزه‌ران و كاركردن تێیاندا له‌پێناوی راگرتنی كۆچ به‌ره‌ و شاره‌كان و ده‌ستپێكردنی كۆچی پێچه‌وانه‌ و گه‌ڕانه‌وه‌ بۆ گونده‌كان.
3- چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌كانی نیشته‌جێبوون له‌ڕێی بایه‌خدان به‌ دروستكردنی یه‌كه‌كانی نیشته‌جێبوون و باڵه‌خانه‌ و پێدانی سلفه‌ی عقاری درێژخایه‌ن و هاندانی كه‌رتی تایبه‌ت له‌م بواره‌دا.

دووه‌م: ته‌ندروستی
1- په‌رپێدانی كه‌رتی ته‌ندروستی به‌ دابینكردنی نه‌خۆشخانه‌ی زیاتر و هاوچه‌رخانه‌ و هێنانی كه‌ره‌سته‌ و ئامێری پێشكه‌وتوو و راهێنانی پزیشك و كارمه‌ندانی ئه‌م بواره‌ به‌ شێوازه‌ زانستییه‌ نوێیه‌كان و ناردنیان بۆ ده‌ره‌وه‌ی وڵات بۆ به‌شداریكردن له‌ خوله‌ زانستییه‌كاندا.
2- گه‌یاندنی خزمه‌تگوزاریی ته‌ندروستی بۆ هه‌موو شار و شارۆچكه‌ و گونده‌كانی عێراق.
3- كۆنترۆڵكردنی بازاڕی ده‌رمان و ئامێره‌كان له‌ رووی كوالیتی و ماوه‌ی به‌سه‌رچوونیانه‌وه‌.
4- رێگه‌گرتن له‌ بازرگانیكردن به‌ ئه‌ندامانی له‌شی مرۆڤه‌وه‌ و سزادانی ئه‌نجامده‌رانی.
5- ده‌ركردنی یاسا بۆ رێكخستنی كاری نه‌خۆشخانه‌ ئه‌هلییه‌كان و عیاده‌ی پزیشكان.

سێیه‌م: په‌روه‌رده‌ و خوێندن
1- په‌ره‌پێدانی بواری په‌روه‌رده‌ و خوێندن له‌ڕێی به‌دیموكراسیكردنی سستمی په‌روه‌رده‌ و په‌یوه‌ندی نێوان به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی و ده‌سته‌ی مامۆستایان و قوتابیانه‌وه‌.
2- به‌رزكردنه‌وه‌ی ئاستی زانستیی پرۆگرامه‌كانی خوێندن و دابینكردنی كه‌ره‌سته‌ و پێداویستییه‌ هاوچه‌رخه‌كان بۆ هه‌موو قۆناغه‌كانی خوێندن.
3- كردنه‌وه‌ی خولی راهێنان بۆ هه‌موو مامۆستایان و كارمه‌ندانی بواری په‌روه‌رده‌ له‌ هه‌موو ئاسته‌كاندا.
4- كردنه‌وه‌ی داینگا و باخچه‌ی ساوایان و قوتابخانه‌ و په‌یمانگا و زانكۆی زیاتر له‌ هه‌موو پارێزگاكانی عێراقدا و دابیكردنی مامۆستا و كارمه‌ند و هه‌موو پێداویستییه‌ زانستیه‌كان بۆیان.
5- بایه‌خدانی تایبه‌ت به‌ خوێندنی باڵا و به‌رزكردنه‌وه‌ی ئاست و ئه‌مانه‌تی زانستیی له‌م بواره‌دا.

• بواری كۆمه‌ڵایه‌تی
گه‌شه‌پێدانی كۆمه‌ڵایه‌تی به‌ردی بناغه‌ی گه‌شه‌ی سیاسی و ئابوورییه‌، بۆیه‌ لیستی هاوپه‌یمانیی كوردستانی له‌رێی ئه‌م خاڵانه‌ی خواره‌وه‌ له‌و پێناوه‌دا خه‌بات ده‌كات:
1- فه‌راهه‌مكردنی ته‌بایی و ئاشته‌وایی كۆمه‌ڵایه‌تی له‌ رێی پاراستنی ته‌ونی كۆمه‌ڵایه‌تی كۆمه‌ڵگا و پێگه‌ی كۆمه‌ڵایه‌تی خێزان و كه‌مكردنه‌وه‌ی جیاوازییه‌ كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان و دژایه‌تیكردنی هه‌موو شێوازه‌كانی جیاكاریی له‌سه‌ر بنه‌مای نه‌ته‌وه‌یی و ئیتنی و ئایینی و مه‌زهه‌بی.
2- بایه‌خدان به‌ سرووت و بۆنه‌ ئایینییه‌كان و په‌ره‌پێدانی مزگه‌وت و په‌رستگا و مه‌زاره‌كان له‌رووی بینایه‌ و كه‌ره‌سته‌ و كه‌لوپه‌له‌وه‌و هه‌موواركردنه‌وه‌ی ئه‌وانه‌یان كه‌ پێویستییان پێییه‌تی.
3- قه‌ره‌بووكردنه‌وه‌ی ماددی و مانه‌وی كوردی فه‌یلیی و ئێزیدی و شه‌به‌ك و مه‌نداییه‌كان و هه‌موو ئه‌و پێكهاته‌ نه‌ته‌وه‌یی و ئیتنی و ئایینی و مه‌زهه‌بییانه‌ی له‌ سه‌رده‌مه‌ جیاجیاكاندا به‌هۆی ئینتیما و ناسنامه‌وه‌ زوڵمیان لێكراوه‌.
4- دابینكردنی هه‌موو ئه‌و بنه‌ما یاسایی و پراكتیكییانه‌ی مافی توركمان و ئاشووری و كلدان و ئه‌رمه‌ن له‌ عێراقدا مسۆگه‌ر ده‌كه‌ن و حكومه‌تی فیدراڵ به‌رپرسه‌ له‌ جێبه‌جێكردنی ئه‌و مادده‌ ده‌ستوورییانه‌ی ئه‌م مافانه‌ دووپات ده‌كه‌نه‌وه‌.  
5- بڵاوكردنه‌وه‌ی هوشیاریی (كاركردن) و دابینكردنی هه‌لی كار بۆ هه‌مووان و هاندانی كه‌رتی تایبه‌ت له‌م بواره‌دا له‌پێناوی نه‌هێشتنی بێكاری.
6- بایه‌خدان به‌ گوزه‌رانی كه‌مئه‌ندامان و خاوه‌ن پێداویستییه‌ تایبه‌ته‌كان و ره‌خساندنی ده‌رفه‌تی كاركردن بۆیان و سوودوه‌رگرتن له‌ به‌هره‌كانیان.
7- بایه‌خدان به‌ به‌ساڵاچووان و دابینكردنی ده‌سته‌به‌ری كۆمه‌ڵایه‌تی و شوێنی حه‌وانه‌وه‌ بۆیان و گرنگیدان به‌ ته‌ندروستییان و پاراستنی كه‌رامه‌تی مرڤانه‌یان.
8- دابینكردنی ده‌سته‌به‌ریی (ته‌ندروستی، رووداو، پیروپه‌ككه‌وته‌یی، دووگیانیی و بێ نه‌واویی و بێ سه‌رپه‌رشتیاریی)
9- دابینكردنی بیمه‌ی بێكاری بۆ تازه‌ده‌رچووانی زانكۆ و په‌یمانگاكان و ئه‌وانه‌ی له‌سه‌ر كار لاده‌برێن تا ئه‌و كاته‌ی كاریان ده‌ستده‌كه‌وێ.
10- بایه‌خدان به‌ ساندیكا كرێكاریی و پیشه‌یی و جه‌ماوه‌رییه‌كان و رێكخراوه‌كانی كۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نی و مسۆگه‌ركردنی ئازادی و سه‌ربه‌خۆییان بۆئه‌وه‌ی به‌ڕاستی ببنه‌ رایه‌ڵی په‌یوه‌ندی نێوان حكومه‌ت و كۆمه‌ڵگا.
11- بایه‌خدانی زیاتر به‌ ئافره‌تان و مافه‌كانیان له‌ڕێی ره‌خساندنی ده‌رفه‌تی زیاتر بۆ كار و چالاكییه‌ كۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسی و ئابووری و كلتوورییه‌كانیان و هه‌مواركردنی هه‌موو یاسا و بڕیارانه‌ی زوڵمیان لێده‌كه‌ن و له‌به‌هایان كه‌مده‌كه‌نه‌وه‌.
12- بایه‌خدان به‌لاوان و ئاره‌زوو به‌هره‌كانیان و سوودوه‌رگرتن له‌ تواناكانیان له‌ بواره‌ جیاجیاكاندا و ره‌خساندنی زه‌مینه‌ی له‌بارتر بۆ به‌شداری سیاسی و گه‌یشتنیان به‌ پێگه‌كانی بڕیاری سیاسی له‌ په‌رله‌مان و حكومه‌ت و دامه‌زراوه‌ جۆراوجۆره‌كان و ساندیكا و رێكخراوه‌كانی كۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نی.
13- بایه‌خدان به‌ وه‌رزش و وه‌رزشكاران له‌ڕێی دابینكردنی كۆمه‌ك و هاوكاری بۆ هه‌موو تیپ و چالاكییه‌ وه‌رزشییه‌كان وكردنه‌وه‌ی یاریگای هاوچه‌رخ له‌ مه‌ڵبه‌ندی پارێزگاكان و یاریگا میللییه‌كان له‌ گه‌ڕه‌ك و شارۆچكه‌ و گونده‌كاندا و رێكخستنی گه‌شت و پێشبڕكێی وه‌رزشی له‌سه‌ر ئاستی پارێزگاكانی عێراق و له‌گه‌ڵ ده‌ره‌وه‌ی عێراقدا.
14- بایه‌خدان به‌ تایبه‌تمه‌ندیی وه‌رزشیی هه‌رێمی كوردستان له‌سه‌ر ئاستی نێوده‌وڵه‌تی و ئاسیایی و ناوچه‌كه‌.
15- بایه‌خدان به‌ كولتوور و رۆشنبیران و ئه‌ده‌ب و هونه‌ر و هونه‌رمه‌ندان و رێزگرتن له‌ تایبه‌تمه‌ندییه‌ نه‌ته‌وه‌یی و ئیتنییه‌كان و هاوكاری كردنی ئه‌فراندن و داهێنان و بایه‌خدان به‌ پیشه‌سازی سینه‌ما و دابینكردنی پێداویستییه‌كانی.
16- پاراستنی شوێنه‌وار و ئاسه‌واره‌ دێرینه‌كانی عێراق و كاركردن بۆ گه‌ڕاندنه‌وه‌ی ئه‌وه‌ی دزراوه‌.

• ئابووری و گه‌شه‌پێدان
له‌ پێناوی ئابوورییه‌كی بوژاوه‌ی ده‌وڵه‌مه‌ند كه‌ له‌ خزمه‌تی خۆشگوزه‌رانی و پێشكه‌وتنی كۆمه‌ڵایه‌تیدا بێت و له‌سه‌ر بنه‌مای گه‌شه‌پێدانیی به‌رده‌وام پێشبكه‌وێ، لیستی هاوپه‌یمانیی كوردستانیی خه‌بات ده‌كات له‌ پێناوی:

یه‌كه‌م: مه‌سه‌له‌ بنه‌ڕه‌تییه‌كان
1- بایه‌خدان به‌ بیناكردنی ژێرخانی ئابووری وڵات له‌ڕێی هاندانی بواره‌ جیاجیاكانی به‌رهه‌مهێنان و كشتوكاڵ و گه‌شتوگوزار و په‌ره‌پێدانی كه‌رتی نه‌وت و گاز به‌و ئاراسته‌یه‌ كه‌ چیتر ئابووری عێراق ته‌نیا پشت به‌ نه‌وت نه‌به‌ستێ.
2- پشتیوانیكردن له‌ بنه‌ماكانی ئابوورییه‌كی ئازاد كه‌ تێیدا ده‌وڵه‌ت به‌پێی یاسا رێكخه‌ری كێبڕكێكان بێ و به‌قازانجی زۆرینه‌ی خه‌ڵكیشدا ده‌خاله‌ت بكات و له‌ڕێی پلاندانانه‌وه‌ رۆڵی له‌ داڕشتنی ئاراسته‌كانی گه‌شه‌پێداندا هه‌بێ.
3-  پێدانی رۆڵی زیاتر به‌ كه‌رتی تایبه‌ت و سوودوه‌رگرتن له‌ توانا و سه‌رمایه‌كانی.
4- پشتگیریكردنی سه‌رمایه‌ی نیشتمانیی و پاراستنی به‌رانبه‌ر سه‌رمایه‌ی بیانی و كێشه‌ جیهانییه‌كان و له‌پێناوی كه‌مكردنه‌وه‌ی دیارده‌ی هه‌ڵاوسان.
5- به‌رزكردنه‌وه‌ی نرخی دیناری عێراق به‌رانبه‌ر نرخی دۆلار و دراوه‌ بیانییه‌كان.
6- جه‌خت كردن له‌سه‌ر ده‌رچوواندنی (یاسای پاراستنی به‌كاربه‌رـ قانون حمایه‌ المستهلك).
6- هاندانی هه‌موو جۆره‌كانی پیشه‌سازی نیشتمانی و به‌پێی هه‌موو ئاسته‌كانی له‌ پیشه‌سازی گه‌وره‌ و مامناوه‌ندی و پرۆژه‌ پچووكه‌كان و پیشه‌سازی ته‌واوكاری و پیشه‌سازیی كۆكردنه‌وه‌ و هاوكاریكردنیان و پێشكه‌شكردنی ئاسانكاریی بۆیان و رێكخستنیان به‌پێی یاسا.
7- په‌ره‌پێدانی سستمی بانك و چالاككردنیان تا جێی متمانه‌ی هاوڵاتییان و پیشه‌وه‌ران و جووتیاران و بازرگان و سه‌رمایه‌گوزاران بن و له‌ كاره‌كانیاندا ئاسانكاریی و پشتیوانیان بۆ بكات.

دووه‌م: كشتوكاڵ
1- بایه‌خدان به‌ كه‌رتی كشتوكاڵ له‌ڕێی  دروستكردنی پرۆژه‌ی ستراتیژی و ئاودێریی و ئاوه‌داكردنه‌وه‌ی گونده‌كان و گه‌یاندنی خزمه‌تگوزارییه‌كان بۆیان و پێدانی سلفه‌ بۆ به‌رهه‌مهێنان و ئاژه‌ڵداری و به‌خێوكردنی په‌له‌وه‌ر و ماسی.
2- دابینكردنی تۆ و په‌ین و شه‌تڵی باش و كه‌ره‌سته‌ و ئامێری هاوچه‌رخ بۆ جوتیاریی و ئاژه‌ڵداری و دروستكردنی ناوه‌نده‌كانی هه‌ڵگرتن و عه‌مباركردنی به‌رووبوومی خۆماڵی.
3-  چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌كانی جووتیاران و خاوه‌ن به‌رووبوومه‌كانی ناوخۆ و پاراستنی به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانیان به‌پێی یاسا.
4- بایه‌خدان به‌ ئاسایشی خۆراك (الڕمن الغژائی) له‌ رێی كۆنترۆڵكردنی جۆری ئه‌و خۆراكانه‌ی دێنه‌ وڵاته‌وه‌، هه‌روه‌ها سنووردانان له‌به‌رده‌م هاورده‌كردنی ئه‌و به‌رووبوومه‌ كشتوكاڵییانه‌ی له‌ ناوخۆدا به‌رهه‌مده‌هێنرێن و كاركردن بۆ به‌رزكردنه‌وه‌ی چۆنییه‌تییان تا بتوانن كێبڕكێ له‌گه‌ڵ به‌رهه‌مه‌ بیانییه‌كان بكه‌ن.
5- بایه‌خدان به‌ پیشه‌سازیی له‌قووتووكردنی به‌رهه‌مه‌ كشتوكاڵییه‌كان و ئه‌و به‌رووبوومانه‌ی ده‌چنه‌ بواری پیشه‌سازییه‌وه‌ وه‌ك ته‌ماته‌ و خورما و زه‌یتوون و گوڵه‌به‌ڕۆژه‌ و گه‌نمه‌شامی و توتن و...هتد

سێیه‌م: بواری ده‌ریایی
1- پاراستنی سامانی ده‌ریایی و بایه‌خدان به‌ به‌خێوكردنی ماسی و پیشه‌سازیی له‌قوتووكردنی.
2- په‌ره‌پێدانی به‌نده‌ره‌كان و دابینكردنی كه‌ره‌سته‌ و ئامێری هاوچه‌رخ بۆ عه‌مباركردنی هاورده‌ و هه‌نارده‌كان و گواستنه‌وه‌یان.

چواره‌م: گه‌شتوگوزار
1-  بایه‌خدان به‌ كه‌رتی گه‌شتوگوزار و دانانی یاسایه‌ك بۆ رێكخستن و په‌ره‌پێدانی ئه‌م بواره‌ به‌و جۆره‌ كه‌ هانی گه‌شتوگوزاریی چوار وه‌رزه‌ی ساڵ بدرێ. به‌تایبه‌تی له‌ هه‌رێمی كوردستان و ئه‌و پارێزگایانه‌ی شوێن و مه‌زاره‌ پیرۆزه‌كان و شوێنه‌واره‌ دێرینه‌كانیان تێدایه‌.
2- هاندانی سه‌رمایه‌گوزاریی ناوخۆ و پێشكه‌شكردنی ئاسانكاریی و پێدانی سلفه‌ به‌و كۆمپانیا و هاوڵاتییه‌ عێراقییانه‌ی پرۆژه‌ی گه‌شتیاریی ده‌كه‌نه‌وه‌. هه‌روه‌ها هانی سه‌رمایه‌گوزاریی ده‌ره‌وه‌ بدرێ و به‌شداری پێ بكرێ.

پێنجه‌م: نه‌وت و سامانه‌ سروشتییه‌كان
1- سامانی سروشتی و نه‌وت و گاز و كه‌ره‌سته‌ خاوه‌كانی ژێر زه‌وی و سه‌رزه‌وی سامانی گه‌لی عێراقه‌ و پێویسته‌ داهاتیان له‌ گه‌شه‌پێدانی پارێزگاكاندا به‌یه‌كسانی به‌كاربهێنرێن و رێژه‌یه‌ك له‌ داهاتی نه‌وت بۆ هاوڵاتییان ته‌رخان بكرێ و به‌ یاسا رێكبخرێ.
2- په‌سه‌ندكردنی یاسای نه‌وت و گاز له‌لایه‌ن په‌رله‌مانی عێراقه‌وه‌.
3- بایه‌خدان به‌ پێشه‌سازی نه‌وت (دۆزینه‌وه‌ و ده‌رهێنان و پاڵاوتن و ناردنه‌ده‌ره‌وه‌) و به‌كارهێنانی له‌ بواره‌كانی دیكه‌ی به‌رهه‌مهێناندا.

بواری ئاو
ئاو یه‌كێكه‌ له‌ كێشه‌ سه‌ره‌كییه‌كانی جیهان و لیستی هاوپه‌یمانیی كوردستان له‌م بواره‌دا كار ده‌كات له‌ پێناوی:
1- پاراستنی به‌شه‌ ئاوی عێراق له‌ دیجله‌ و فورات و كه‌نداو و هه‌موو ئه‌و زێ و رووبارانه‌ی له‌ سنووری وڵاتانی دراوسێوه‌ دێنه‌ ناو خاكی عێراقه‌وه‌.
2- دروستكردنی به‌نداوی گه‌وره‌ و بچووك له‌ ناوچه‌ جیاجیاكانی عێراقدا.
3- بایه‌خدان به‌ ئاوی ژێرزه‌وی و به‌كارهێنانی به‌ شێوه‌یه‌كی زانستی و بوژانه‌وه‌ی هه‌موو ئه‌و بیر و سه‌رچاوانه‌ی رژێمی رووخاو كوێری كردبوونه‌وه‌.
 

بواری ژینگه‌
ژینگه‌ی جیهان رووبه‌ڕووه‌ له‌گه‌ڵ هه‌ڕه‌شه‌ی پیسبووندا و عێراقیش له‌م هه‌ڕه‌شه‌یه‌ بێبه‌ش نییه‌، بۆیه‌ لیستی هاوپه‌یمانیی كوردستان له‌م بواره‌دا كار ده‌كات له‌پێناوی:
1- عێراق پابه‌ندبكرێ به‌ رێككه‌وتننامه‌ نێوده‌وڵه‌تییه‌كانی پاراستنی ژینگه‌وه‌ و یاسایه‌ك ده‌ركرێ  رێ له‌ پیسبوونی ژینگه‌ بگرێ.
2-  پاككردنه‌وه‌ی عێراق له‌ مین و ئاسه‌واره‌كانی چه‌كی كیمیایی و بایۆلۆجی و هه‌موو مادده‌ زیانبه‌خشه‌كان و دانانی پاڵاوگه‌ی پێویست بۆ پاككردنه‌وه‌ی ئاووئاوه‌ڕۆكان.
3- هه‌موو چالاكییه‌كی بیناسازی و پیشه‌سازی و پیشه‌وه‌ریی پابه‌ندبكرێن به‌ بنه‌ماكانی پاراستنی ژینگه‌وه‌.
4- بایه‌خدان به‌ به‌رنامه‌ی سه‌وزكردنی شارو شارۆچكه‌كان.

چاكسازیی ئیداریی
1- هه‌وڵدان بۆ نه‌هێشتنی دیارده‌ی گه‌نده‌ڵی كه‌ هه‌موو په‌یكه‌ری حكومه‌تی عێراقی گرتۆته‌وه‌.
2- نه‌هێشتنی رۆتین له‌ دامه‌زراوه‌كانی حكومه‌تدا و په‌یڕه‌وكردنی سستمی یه‌ك په‌نجه‌ره‌ بۆ راییكردنی مامه‌ڵه‌ی هاوڵاتییان و سوودوه‌رگرتن له‌ ته‌كنه‌لۆژیای كۆمپیوته‌ر و تۆڕی ئه‌نته‌رنێت له‌م بواره‌دا.
3- بنبڕكردنی به‌رتلخۆری و دیارده‌ی  مه‌حسوبیه‌ت و موحاێه‌ێه‌ی مه‌زهه‌بی و ئیتنی و ناوچه‌گه‌ریی و واسته‌كاریی له‌ داموده‌ستگا حكومییه‌كاندا و پرینسیپی (كه‌سی شیاو له‌ شوێنی شیاو) جێیان بگرێته‌وه‌.
4- ئه‌نجوومه‌نی خزمه‌تگوزاریی شارستانیی كارا بكرێ.
5- به‌ رێگه‌ی سولفه‌ و هاوكاری جۆراوجۆر كه‌ به‌ یاسا رێكخرابن، ئاستی ژیان و گوزه‌رانی كارمه‌ندانی ده‌وڵه‌ت به‌رزبكرێته‌وه‌ و ئه‌و یاسا و رێنوماییانه‌ی مۆڵه‌ت و ماوه‌كانی پشوو گه‌شت و خۆشگوزه‌رانیان رێكده‌خه‌ن به‌و جۆره‌ هه‌موار بكرێن كه‌ له‌گه‌ڵ شێوازی هاوچه‌رخانه‌ی ژیاندا بگونجێن.
6- یه‌كه‌ی نیشته‌جێبوونی تایبه‌ت به‌ كارمه‌ندانی ده‌وڵه‌ت دروستبكرێن و به‌ قستی درێژخایه‌ن پێیان بفرۆشرێ بۆئه‌وه‌ی چیتر كارمه‌ندی ده‌وڵه‌ت كرێچی نه‌بێ تا ئه‌و كاته‌ به‌ یاسا مافی كرێچی بپارێزرێ.
7- سستمی گرتووخانه‌ و چاكسازییه‌كان و به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی خه‌سته‌خانه‌كان و داموده‌ستگا حكومییه‌كانی دیكه‌ به‌وجۆره‌ هه‌موار بكرێن كه‌ زیاتر له‌ خزمه‌تی هاوڵاتییاندا بن.