جەماوەر نیوز
مایک پۆمپێیۆ، وەزیری پێشوی دەرەوەی ئەمریکا لە یەكەم ئیدارەی ترەمپدا ڕایگەیاند، ئەمریکا سەیری قومارێکی مەترسیدار دەکات لە سوریا و ئەو دۆخە هەڕەشە لە دەستکەوتەکانی ترەمپ دەکات لەبواری ئاسایشی ناوچەییدا و پشتكردنە كورد لە وڵاتە لێكەوتنی خراپی لەسەر متمانەی ئەمریكا دەبێت، دەشڵێت، "پێویستە دوبارە سزاكانی سەر سوریا بگەڕێندرێنەوە تاكو دیمەشق گرنتی مافی كەمینەكانی وەك كورد، دروز و عەلەویی دەكات".

مایک پۆمپێیۆ، لە وتارێكدا كە ڕۆژی سێشەممە لە ڕۆژنامەی واشنتن پۆست بڵاویكردەوەتەوە ڕایگەیاند، ئەو دۆخەی لە سوریا ڕودەدات زۆر مەترسیدارە و هەڕەشە لەو سەرکەوتنانە دەکات کە ئەمریکا بە زەحمەت لە دژی داعش بەدەستیهێناون، هەروەها هەڕەشەیە بۆ سەر دەستکەوتە فراوانەکانی دۆناڵد ترەمپ بۆ ئاسایشی ناوچەیی. ئەگەر ئەو ڕاپۆرتانە ڕاست بن کە دەڵێن ئەمریکا بەنیازە دوایین هێزەکانی خۆی لە سوریا بکشێنێتەوە، ئەوا واشنتن قومار بە ئاسایشی سەروەت و سامانە سەربازییەکانی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، سەقامگیری ناوچەیی و سەلامەتی گەلی ئەمریکا دەکات.
ئاماژەی بەوەشكرد، شکستی سەربازی و سیاسیی هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە) کە کورد سەرکردایەتی دەکات و هاوپەیمانی ئەمریکایە، لەلایەن ئەحمەد شەرع، سەرۆکی سوریاوە پەرەسەندنێکی پڕ لە مەترسییە. تەنها مانگێک دوای ئەوەی ئەمریکا ئاسانکارییەکی بەرچاوی لە سزاکاندا بە حکومەتە نوێیەکەی سوریا بەخشی، شەرع بە پاشگەزبونەوە لە بەڵێنەکانی سەبارەت بە میانڕەوی و ڕێزگرتن لە مافی کەمینەکان لە هەوڵەکانیدا بۆ چەسپاندنی دەسەڵات، وەڵامی ئەو دەستپێشخەرییەی دایەوە.
مایک پۆمپێیۆ دەشڵێت، "لەوەش نیگەرانکەرتر، دوای ئەوەی هێزەکانی حکومەت دەستیانبەسەر ئەو ناوچانەدا گرت کە پێشتر لەژێر کۆنترۆڵی هەسەدەدا بون، باس لەوەدەکرێت ژمارەیەکی نادیار لە ئەندامانی داعش لە زیندانی شەدادی هەڵاتون، ئەوەش ژیانی سەربازانی ئەمریکی و خەڵکی ئەمریکا دەخاتە مەترسییەوە، ئەم پەرەسەندنانە دەکرێت ببنە هۆی قەیرانێکی گەورە، نەک تەنها بۆ گروپە کەمینەکانی وەک دروز و کورد، بەڵکو بۆ تەواوی ناوچەکە.
ئەوەشیخستەڕو، هەسەدە بە قارەمانانە لەبری ئەمریکا شەڕیکرد بۆ یارمەتیدانی تێکشکاندنی خەلافەتی داعش، کە یەکێک بو لە دەستکەوتە دیارەکانی یەکەم ئیدارەی ترەمپ. کەچی هێماگەلێکی نیگەرانکەر هەن کە واشنتن نەک هەر خۆی ئامادە دەکات بۆ کشانەوەی هێزەکانی، بەڵکو ڕەنگە لە پابەندبونەکانی بەرامبەر بە هەسەدەش پاشگەز ببێتەوە و چارەنوسیان بخاتە دەست حکومەتێکی تاقینەکراوەی سوریا کە بە ئاسانی دەکرێت وەک کاراکتەرێکی خراپ دەربکەوێت.
وەزیری پێشوتری دەرەوەی ئەمریكا باسی لەوەشكردوە، ئەگەر واشنتن بە خێرایی هەنگاو نەنێت، دەستکەوتەکانی خولی یەکەمی ترەمپ ڕەنگە پێچەوانە ببنەوە، ڕێک لەو کاتەی کە سەرۆک لە لێواری بەدیهێنانی ئامانجەکەیدایە بۆ سەردەمێکی نوێی ئاشتی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست. لەوەش زیاتر، ئەو تێڕوانینەی کە واشنتن دەستبەرداری هاوبەشێکی سەلمێنراو بوە لە شەڕی دژی تیرۆردا، لێکەوتەی جددی دەبێت بۆ متمانە و توانای ڕێگری ئەمریکا لە سەرانسەری ناوچەکەدا.
دەشڵێت، "با ئەوەمان لەبیر نەچێت چی وایکرد داعش لە بنەڕەتدا سەرهەڵبدات: پاشەکشەی ئەمریکا و ئامادەنەبونی بۆ پاراستنی بەڵێنەکانی. کشانەوەی کارەساتباری هێزەكانی ئەمریكا لە سەدەمی باراک ئۆباما لە عێراق بۆشایییەکی دروستکرد کە داعش بە خێرایی پڕیکردەوە، کە لە لوتکەی دەسەڵاتیدا کۆنترۆڵی سێیەکی سوریا و 40%ی عێراقی کردبو — خاکێک کە نزیکەی بە قەبارەی بریتانیا دەبو. گەشتە داوای لێبوردنەکانی ئۆباما، ڕازیکردنی بەردەوامی دوژمنانی ئەمریکا و ئامادەنەبونی بۆ جێبەجێکردنی "هێڵە سورەکان"، داعشی هاندا تا زیاتر و زیاتر پێشڕەوی بکات، سەری دیلە ئەمریکییەکانیان بڕی و شەپۆلێکی نوێی تیرۆری جیهانییان لە دەرەوە ڕێکخست، لەوانە لە پاریس، برۆکسل و ئۆرلاندۆ.
جێگەی تێگەیشتنە کە ئیدارەی ترەمپ هیوای بە هاوبەشێکی بنیاتنەر هەبێت لە حکومەتە نوێیەکەی سوریادا، بەڵام پێشینەی شەرع وەک سەرۆکی لقێکی قاعیدە ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە دەبێت بە وریایییەوە مامەڵە بکرێت. ڕاستییەکە ئەوەیە کە وەزارەتی بەرگری سوریا ژمارەیەکی زۆر ئیسلامی و لایەنگری ئیخوان موسلمینی تێدایە، و ئەو هێرشانەی کە لە ماوەی ساڵی ڕابردودا دەکرێنە سەر کەمینە ئایینی و نەتەوەیییەکان، ئاماژەن بۆ ئەوەی کە حکومەت یان توانای نییە یان نایەوێت بییانپارێزێت.

مایک پۆمپێیۆ لە درێژەی وتارەكەیدا دەڵێت، هەرچەندە بیانوی لۆژیکی هەبون بۆ هەڵوەشاندنەوەی "یاسای قەیسەر"ی ساڵی 2019— ئەو یاسایەی سزای بەسەر ئەو کەس و لایەن و بازرگانیانەدا دەسەپاند کە پشتگیری ڕژێمەکەی سەرۆکی پێشوی سوریا، بەشار ئەسەدیان دەکرد — بەڵام ئەنجامدانی ئەمە بەو مانایە بو کە ئەمریکا سەرچاوەیەکی گرنگی فشاری لەسەر ئەم حکومەتە نوێیەی سوریا لەدەستدا. بەداخەوە، ئێستا وادیارە باجی ئەو متمانە هەڵەیە دەدات. هەرچییەک بوەتە هۆی گەیشتن بەم خاڵە، واشنۆن دەبێت بە خێرایی و بە بڕیارەوە بجوڵێت بۆ پاڵپشتیکردنی هاوبەشەکانی و دوبارە چەسپاندنەوەی کاریگەریی خۆی بەسەر شەرعدا.
مایک پۆمپێیۆ ئەوەش باسدەكان، "لە باشترین حاڵەتدا، ئەمە بە دامەزراندنی ناوچەیەکی دابڕاو یان هێڵێکی جیاکەرەوە لە نێوان هەسەدە و هێزەکانی حکومەت دەستپێدەکات، کە ئەگەری هەیە لەلایەن ئامادەبونی سنورداری ئەمریکا و هاوپەیمانانەوە پشتیوانی بکرێت. بە لانیکەمەوە، ئیدارە و کۆنگرێس دەبێت پێکەوە کار بکەن بۆ دوبارە سەپاندنەوەی خێرای سزاکان وەک ڕێگەیەک بۆ فشارخستنە سەر شەرع تاوەکو پابەندی بەڵێنەکانی حکومەت بێت بەرامبەر بە کەمینەکانی سوریا، پاشەکشە بکات لە هێرشە سەربازییەکەی دژی هەسەدە و ڕێگری بکات لە هەر سەرهەڵدانەوەیەکی داعش یان گروپە تیرۆریستییەکانی دیکە. ئامانجە سەرەکییەکانی سزاکان دەبێت پیشەسازی نەوتی سوریا، قەوارە پیشەسازی و بازرگانییەکانی دیکەی ژێر کۆنترۆڵی حکومەتی ڕاگوزەر، کەرتی دارایی و سەرکردە تاکەکەسییەکانی میلیشیاکان بگرێتەوە.
ئاماژەی بەوەشدەكات، بە کارکردن لەگەڵ هاوبەشە ناوچەیییەکانی دیکە، ئەمریکا دەبێت هێزی بێوێنەی خۆی بەکاربهێنێت بۆ پێکهێنانی چوارچێوەیەکی سەربازی و ئەمنی کە پارێزگاری لە گروپە بەرژەوەندیخوازە ڕکابەرەکان لە ناوخۆی سوریا بکات و ڕێگری لە داڕمانی ناوخۆیی بکات. ئەمە ئاسان نابێت، بەتایبەتی بەلەبەرچاوگرتنی ئەوەی وا دەردەکەوێت حکومەتەکەی شەرع بە هەماهەنگی لەگەڵ تورکیا کاردەکات. بەڵام بۆ دورکەوتنەوە لە کارەساتێکی ئەگەری، پێویستە داڕێژەرانی سیاسەت و دیپلۆماتکارانی ئەمریکا هەمو ئامرازەکانیان بەکاربهێنن بۆ گەیشتن بە ئەنجامێک کە سوریا بگەڕێنێتەوە سەر ڕێگای سەقامگیری و ئاشتی.
پۆمپێیۆ لەكۆتای وتارەكەیدا دەشڵێت، لە ئۆپەراسیۆنی "مێدنایت هامەر"ەوە تا دەستگیرکردنی سەرۆکی ڤەنزوێلا، نیکۆلاس مادۆرۆ، ترەمپ سەلماندویەتی کە ئامادەیە هێزی ڕەق بەکاربهێنێت بۆ دابینکردنی بەرژەوەندییەکانی ئەمریکا. ئەمریکا دەبێت دڵنیابێتەوە لەوەی کە شەرع تێدەگات کە ئەگەر ڕەتیبکاتەوە و لەم ڕێڕەوە مەترسیدارە پاشەکشە بکات، واشنتن تەواو ئامادەیە پەیڕەوی لەو نمونەیە بکات. سەقامگیری ناوچەیی — و ئەگەری هەیە ژیانی ئەمریکییەکان — لە مەترسیدایە. ناتوانین ڕێگە بدەین مێژو لە سوریا خۆی دوبارە بکاتەوە.

مایک پۆمپێیۆ لە دایكبوی 1963ـە و  سیاسەتمەدار، پارێزەر، دیپلۆماتکار و ئەفسەری پێشوی سوپای ئەمریکایە. ئەو لە یەکەم خولی ئیدارەی دۆناڵد ترەمپدا وەک بەڕێوەبەری ئاژانسی هەواڵگری ناوەندی (CIA) لە ساڵی 2017 تا 2018 ، و وەک 70هەمین وەزیری دەرەوەی ئەمریکا لە 2018 تا 2021 خزمەتی کردوە. هەروەها لە ساڵی 2011 تا 2017 ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتوەکان بوە.
پۆمپێیۆ لە شاری ئۆرێنج لە ویلایەتی کالیفۆرنیا لەدایکبوە. دوای دەرچوونی لە ئەکادیمیای سەربازی ویلایەتە یەکگرتوەکان لە ساڵی 1986 و تەواوکردنی پێنج ساڵ خزمەتی سەربازی زۆرەملێ وەک ئەفسەری سوپای ئەمریکا، پۆمپێیۆ لە کۆلێژی یاسای زانکۆی هارڤارد خوێندنی تەواو کرد. ئەو تا ساڵی 1988 وەک پارێزەر کاریکردوە و دواتر بوە بە بازرگان و کارساز لە پیشەسازییەکانی فڕۆکەوانی و کێڵگە نەوتییەکاندا.
پۆمپیۆ لە ساڵی 2010 وەک نوێنەری بازنەی چوارەمی کۆنگرێسی کانزاس بۆ ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتوەکان هەڵبژێردرا و تا ساڵی 2017 لەو پۆستەدا مایەوە. هەرچەندە پۆمپیۆ پێشتر وەک نوێنەرێکی ڕەخنەی لە دۆناڵد ترەمپ گرتبو و بە "دەسەڵاتخواز" و "کەسێک کە بڕوای بە بنەماکان نییە" ناوی بردبو، بەڵام دواتر پشتگیری خۆی بۆ ترەمپ ڕاگەیاند دوای ئەوەی ترەمپ بوە کاندیدی پارتی کۆماری بۆ هەڵبژاردنی سەرۆکایەتی ساڵی 2016. ترەمپ لە (کانونی دوەم/11)ی 2017ـدا وەک بەڕێوەبەری CIA و لە (نیسان/4)ـی 2018دا وەک وەزیری دەرەوەی ئەمریکا دەستنیشانیکرد.


دوایین هەواڵ
ڕاپۆرتی سیاسی
28-01-2026
مایک پۆمپێیۆ: ئەمریکا قومارێکی مەترسیدار لە سوریا دەکات
عیراق
27-01-2026
ترەمپ: مالیکی بژاردەیەکی زۆر خراپە بۆ عێراق
جیهان
27-01-2026
سەرۆکایەتی كۆماری سوریا: ترەمپ پشتوانی لە ئاگربەست دەكات
کوردستانی
27-01-2026
هەسەدە شەهیدبونی 10 شەڕڤانی ڕاگەیاند